Maandelijks archief: maart 2016

Weer ophef in Delfzijl: dwangarbeiders moeten medische dossiers inscannen

Logo.
Logo.

Het blijft rommelen in de gemeenten Delfzijl, Appingedam en Loppersum. Vorige week donderdag lag het Werkplein Eemsdelta/ISD Noordoost van die gemeenten onder vuur in de sociale media. Men dwong namelijk uitkeringsgerechtigden om bij Lidl te winkelen en daarna alles weer terug te leggen in de schappen. Nog dezelfde dag werd het project stopgezet. Nu blijken andere bijstandsgerechtigden gedwongen te worden om medische dossiers in te scannen. Zo meldt Bram Reinders op Facebook.

Reinders schreef vandaag: “Kom je een oude bekende tegen. Het bekende vragen van hoe of het is en wat doe je voor de kost.
De persoon antwoordt: ‘Ik ben werkloos maar ik scan medische gegevens in voor de Ommelander Ziekenhuis Groep (OZG).’
‘Als vrijwilliger?’
Begint de persoon te lachen: “Nee, dit is voor een project van Werkplein Eemsdelta/ISD Noordoost. Om in het werkritme te moeten blijven moet ik medische dossiers van patiënten inscannen. En als ik dit zou weigeren word ik gekort op mijn uitkering.’
‘Dus als je wilt kun jij alle medische gegevens van iedereen inzien’, vraag ik.
‘Als ik dat zou willen, zou dat kunnen.’
Ik heb dit met stomheid aangehoord. Hoort dit niet een betaalde baan te zijn? Deze persoon doet gewoon (dwang)arbeid, en bij arbeid hoort een gewoon salaris. En bij weigering van dit soort projecten worden mensen gekort op hun uitkering, dus de keuze om het niet te doen komt hen duur te staan. Dit soort projecten is koren op de molen van werkgevers en instellingen, want waar ze geen goedkope Oost-Europese arbeidskrachten kunnen inzetten, maken ze (mis)gebruik van gratis uitkeringsgerechtigden en houden zich dus bezig met de zuiverste vorm van dwangarbeid.”

Tot zover Reinders’ verhaal. Hij heeft inmiddels navraag gedaan bij de ziekenhuisgroep en daar werd in eerste instantie gereageerd van “dat kan helemaal niet”. Toch werd hij doorverbonden. Men heeft beloofd later vandaag of anders morgen te reageren op zijn vragen.

Het komt vaker voor dat uitkeringsgerechtigden voor gemeenten aan het scannen worden gezet. Zo worden in Amsterdam dwangarbeiders gebruikt door het Gemeentearchief voor scanwerkzaamheden. Ook het werken met privacygevoelige dossiers is helaas niet ongebruikelijk. In Zoetermeer worden dwangarbeiders ingezet om dossiers van strafzaken op te schonen voor de Haagse rechtbank, onder een zeer streng regime.

Eric Krebbers
doorbraak

Verplicht winkelen-en-terugleggen: reacties en solidariteit

Reclame voor “Fit voor Werk”.
Reclame voor “Fit voor Werk”.

Donderdag publiceerden we twee artikelen over het reïntegratietraject “Fit voor Werk” in Delfzijl, Appingedam en Loppersum. Via dat traject werden bijstandsgerechtigden gedwongen om in de Lidl een winkelwagen te vullen, om na controle door de begeleidende trainer de producten weer terug te leggen in de schappen. Het artikel van Gea van Loon over haar ontmoeting met een deelnemer in de supermarkt, en het ervaringsverhaal van een andere deelnemer, zorgden voor een lawine van verontwaardiging in de sociale media. ISD Noordoost/Werkplein Eemsdelta zette het traject nog diezelfde dag tijdelijk stop. Na een persberichtje van de gemeentelijke instelling volgde ook berichtgeving in onder andere het Dagblad van het Noorden, RTVnoord en RTL nieuws.

De reacties op Facebook en Twitter varieerden: er was veel ongeloof (was er sprake van een hoax?) en boosheid, en er werd gevraagd om juridische maatregelen en aandacht van parlementaire politici. De voorstellen tot het omdraaien van “de rollen”, vergelding en ontslaan van ambtenaren en uitvoerders van het traject waren talloos. De Lidl moest worden geboycot of zelfs geplunderd.

Mensen vroegen zich af waar het heen gaat met “ons land”, waarbij het evenzo nationalistische “vluchtelingen krijgen alles en wij zijn zielig” argument werd ingezet. Het “nut” van dit soort “integratietrajecten” in relatie tot het banentekort en hoe ze de deelnemers aan een baan gaat “helpen” kwam veelvuldig voorbij. De lage uitkeringen, in relatie tot gezond en goed kunnen eten, kwamen ook aan de orde. Dito voor de onmogelijkheid om als bijstandsgerechtigde deel te kunnen nemen aan activiteiten zoals sporten in een sportschool.

Het meest opvallend was echter de enorme bijval voor het gevoel van vernedering en schaamte waarover de beide deelnemers aan het “Lidl debacle” het in de artikelen hadden. Er heerste vooral schaamte voor een “afglijdend Nederland”. Het “incident” is beschamend, wie zou zich niet gekleineerd en vernederd voelen. De bejegening van de deelnemers aan het traject is verschrikkelijk. Niemand wil zo worden behandeld en zeker niet in het openbaar.

De verantwoordelijke Delfzijlse ChristenUnie-wethouder Meindert Joostens reageerde ook afkeurend: “Het is zeker niet de bedoeling dat deelnemers aan het traject zich ongemakkelijk voelen. Het spijt ons dat dit op deze manier is gebeurd. Het is voor ons aanleiding dit traject nu stop te zetten zodat we de invulling ervan kunnen veranderen.” Het leek hem dus vooral om “deze manier” te gaan.

Disciplinering

We zijn blij met alle boosheid. Wij voelen die ook. Maar we moeten ons realiseren dat het verplicht winkelen en weer terugleggen onderdeel uitmaakt van een veel omvattende disciplinering van bijstandsgerechtigden.

De wethouder is daar zelf duidelijk over. Het “vernederende winkelen” verdwijnt waarschijnlijk uit zijn traject, maar zijn doel van disciplinering blijft fier overeind: “We staan achter de intentie dat uitkeringsgerechtigden actief meewerken aan hun reïntegratie. Gezondheid is daarbij een belangrijk aspect”, zo stelt hij.

In de promotie voor het “Fit voor Werk”-integratietraject worden baanlozen weggezet als “ongezond”: bijstandsgerechtigden zouden weinig tot geen zelfvertrouwen hebben, geen of weinig fysieke conditie en niet lekker in het vel zitten. Baanlozen moeten het “zichzelf gunnen” om deel te nemen aan het traject. Alsof het een gunst is… om te “mogen” sporten in een sportschool.

Wanneer baanlozen deel nemen aan het traject, en komen sporten, dan zouden ze volgens het Werkplein hun kans op een baan vergroten. Want “werkgevers zien graag mensen die lekker in hun vel zitten”. Het Werkplein echoot holle beloften, zoals de hele reïntegratie-industrie dat doet. De enige baan die het traject oplevert is die van de trainer die de baanlozen begeleidt bij het sporten.

Volgens de website mogen baanlozen zichzelf aanmelden voor “Fit voor Werk”. Het lijkt een vrije keuze, maar eenmaal aangemeld moeten ze zich op straffe van sancties aan allerlei regeltjes houden. Immers, bijstandsgerechtigden moeten er alles aan doen om uit de bijstand te komen. Het gaat dus om een soort opgelegde zelfdisciplinering. Doe je niet goed mee, dan wordt er gehandhaafd., dan verlies je je bestaanszekerheid: uiteindelijk je eten en je dak boven je hoofd.

Een van deelnemers vertelde ons overigens dat het voor haar geen vrije keuze was geweest om zich aan te melden. Nee, ze was aangemeld door de werkcoach. Ze moest op straffe van korting of stopzetting van haar uitkering naar de voorlichtingsbijeenkomst gaan.

Van empathie naar solidariteit

Door het verzet van de dwangsporters, en de daarop volgende sociale media-storm, hebben Joostens en de ISD even de rem gezet op het traject van publiekelijk vernederen in Delfzijl. In Rotterdam moeten bijstandsgerechtigden, zoals bekend, onder meer papier prikken om nog een uitkering te kunnen krijgen. Na de uitzending in oktober 2015 van de documentaire “De tegenprestatie” over het Rotterdamse vernederingsregime was de verontwaardiging minstens zo groot. De commotie verdween echter bijna even snel als die opkwam.

Het Delfzijlse traject is een debacle geworden en snel afgelast. De gemoederen zullen nu waarschijnlijk wel snel bedaren. Het publieke geweten is gesust. Hoe het de deelnemers aan het traject verder zal vergaan is nog onduidelijk. Waarschijnlijk zullen ze hartelijk worden toegesproken door een of andere bobo (of niet), en gaan ze vanaf morgen gewoon weer verplicht sporten.

Maar wat als ze zeggen: we zijn nog niet klaar met “Fit voor Werk”? En bijvoorbeeld actie gaan voeren? Bijvoorbeeld voor een volle boodschappenwagen van de Lidl, ter compensatie. En een gratis lidmaatschap van de sportschool zolang ze bijstandsgerechtigd zijn.

We hopen dat ze dan kunnen rekenen op de steun en en een proteststorm van alle mensen die de afgelopen dagen hun boosheid en verontwaardiging hebben laten blijken. Want samen kunnen we deze praktijken veranderen! Samen knokken: het kan en het werkt!

Bijdragen aan de strijd? Volg onze site voor actietips.

Puk Pent

Verplicht winkelen-en-terugleggen: “Ik voelde me zó gekleineerd door mijn trainer” (Update: project per direct stopgezet!!)

Reclame voor “Fit voor Werk”.
Reclame voor “Fit voor Werk”.

Vanochtend plaatsten we het verhaal van Gea van Loon over de winkelwagen-volladen-en-weer-moeten-uitladen ervaring van een kennis. Een uitkeringsgerechtigde uit dezelfde contreien die deelneemt aan het omstreden traject “Fit voor Werk” vind deze praktijk van ‘integreren’ te ver gaan. Ze doet hier een boekje open.

Ze wil graag haar verhaal doen. Pisnijdig is ze. Ga je sporten omdat je dat wordt verteld door je werkcoach. En je denkt: niets mis met sporten, fijn zelfs, en dan wordt je en plein publique vernederd!

Een werkcoach die overigens keer op keer dreigt met het opleggen van sancties als er niet braaf wordt meegewerkt. En die haar naar “Fit voor Werk” stuurde omdat ze een een afstand tot de arbeidsmarkt zou hebben vanwege haar conditie. Ze zou niet lekker in haar vel zitten.

Ze is een moeder met kinderen, werkte jaren in de schoonmaak en catering, deels als dwangarbeider. Moest haar betaalde werk tijdelijk stoppen door een moeilijke zwangerschap. Kwam in de bijstand terecht, werkte zich daar weer uit. Totdat de banen op waren. Moeder zijn is ook werk, zegt ze, maar daar komen de reïntegratieschurken niet aan tegemoet. Binnen het huidige “Fit voor Werk”-traject is kinderopvang niet inbegrepen. Dat moet ze zelf maar uitzoeken. Iets eerder vertrekken om een kind op te halen leverde haar een fikse korting op haar uitkering op! En zo moet een van de andere kinderen voor haar jongste kind zorgen als zij verplicht de sportschool bezoekt.

Project stopgezet na ons  protest! Terwijl we dit artikel plaatsten werd bekend dat het project stopt. “Project ‘Fit voor werk’ stopgezet”, meldt de website van ISD. “Het dagelijks bestuur van ISD Noordoost/Werkplein Eemsdelta heeft met onmiddellijke ingang het reïntegratietraject ‘Fit voor werk’ stopgezet. ‘We staan achter de intentie dat uitkeringsgerechtigden actief meewerken aan hun reïntegratie. Gezondheid is daarbij een belangrijk aspect’, reageert Meindert Joostens van de gemeente Delfzijl. ‘De manier van uitvoeren roept echter vragen op. Het is zeker niet de bedoeling dat deelnemers aan het traject zich ongemakkelijk voelen. Het spijt ons dat dit op deze manier is gebeurd. Het is voor ons aanleiding dit traject nu stop te zetten zodat we de invulling ervan kunnen veranderen.’”

Waarmee eens te meer bewezen is dat protest en ons mond opentrekken zin heeft!

Drie dagdelen per week moet ze naar de sportschool. Drie uur sporten en “theorieles” volgen, op maandag- en dinsdagochtend en op de vrijdagmiddag. Calorieverbruik berekenen. Met de hele groep op de koude grond. Waarom die theorie over gezond bewegen en eten? Dat snapt de groep dwangarbeiders ook niet: alsof we zelf niet weten wat gezond is en wat niet, alsof we kleuters in een kleuterklas zijn! Ze viel in twee weken tijd een aantal kilo af en vond dat fijn. Is daar trots op. Voelt zich daar goed bij. De trainer smoorde haar enthousiasme geroutineerd: “Jij at dan ook niet goed…!”

Die trainer is kennelijk buitengewoon getalenteerd: hij geeft de groep dwangarbeiders nu ook “sollicitatietraining” en gaat banen voor ze “zoeken”. Dat de mensen die aan het traject deelnemen de broodnodige ervaring hebben met cv’s schrijven en vruchteloos solliciteren is niet relevant.

Hoe zat dat nou met die Lidl? Op een dinsdagochtend werd de groep, out of the blue, meegedeeld dat ze iets anders gingen doen. Op naar de Lidl. Wat volgde is bekend. De trainer zei: gooi het vol, zoals je iedere week doet! Maar dan wel met gezond eten! Alsof je daar als bijstandsgerechtigde geld voor hebt… Daarna werd de inhoud van de winkelwagentjes gekeurd op voedingswaarde en uiteindelijk moest alles terug worden gelegd. En dat in een overvolle Lidl…

Een medewerker van de supermarkt zag het gebeuren, maar zei niets. Zweeg. Het is nog steeds onduidelijk of Lidl mee heeft gewerkt aan deze onsmakelijke praktijk. De trainer zei dat Lidl er van wist, de zaak zegt zelf van niets te weten.

Ze schaamt zich kapot, voelt zich tot op het bot vernederd! De trainer stond er bij te grijnzen. Ik voelde mij zó gekleineerd. Ik ga voortaan maar winkelen in de Aldi.

In verzet komen tegen deze belachelijke praktijk vindt ze niet meer dan normaal en noodzaak. Ze hoopt dat meer mensen van zich laten horen. Al is daar altijd weer die angst voor sancties. Maar je kan hier toch geen korting door krijgen? Ik mag hier toch over praten? Het zeggen als ik het niet eens ben met dit soort praktijken?

Interview door Puk Pent

Heb je vergelijkbare ervaringen? Stel dan actiecomité DwangArbeid Nee Groningen (DANG) op de hoogte. Mail: dwangarbeidneegroningen@gmail.com of bel 06.57.33.52.39. Via het websiteformulier kan ook.