Helft loopt weg bij eerste bijeenkomst Groningse experiment “Bijstand op Maat”

Maandagavond was in ‘t Vinkhuys in Groningen een bijeenkomst voor mensen die zijn ingeloot in groep 1 voor het experiment “Bijstand op Maat” van de gemeente Groningen. Zelf ben ik ingeloot in groep 4, dat is de groep die mag kiezen in welke groep ze mee willen doen. Voor mij is dit een mooie gelegenheid om bij de bijeenkomsten van alle 3 groepen te gaan kijken. Op 7 verschillende dagen zijn er bijeenkomsten, ik kies ervoor om de eerste drie dagen naar de avondbijeenkomsten te gaan, zo ga ik op maandag naar groep 1, op dinsdag in de Coendersborg naar groep 2 en op woensdag in de Bovenkamer naar groep 3. Leuke wandelingen op de vroege avond. Bij binnenkomst in ‘t Vinkhuys krijgen we na het geven van ons adres een vragenlijst uitgereikt. Veel vragen gaan erover of je wel je best doet om aan het werk te komen maar er worden ook vragen gesteld over je financiën en je geestelijke en lichamelijke gezondheid. Er staat in de brief die erbij uitgedeeld word dat de vragenlijst anoniem wordt verwerkt. Ik vraag het mij af omdat er wel een handtekening op moet. De man die namens de universiteit aanwezig is zegt dat de handtekening door de overheid verplicht wordt gesteld om mee te mogen doen maar los staat van de vragenlijst. De vraag om de handtekening heeft nummer 39. Volgens mij zou een handtekening die niet bij de vragenlijst hoort geen nummer hebben dat komt na de laatste vraag van de vragenlijst, die heeft nummer 38. De code die met mij verbonden is op het voorblad van de vragenlijst heeft ook niets met de vragenlijst te maken wil de man van de universiteit ons doen geloven, hieraan zien ze dat we mee doen maar staat los van de vragenlijst. Ik draai demonstratief de voorkant met code om en op de achterkant van hetzelfde papier staan de eerste 4 vragen.

Alexsander Hesse in Bijstand op maat, groep 1 (Alexsanderhesse)

Advertenties

Groningse bijstandsgerechtigden boycotten massaal het Kansen in Kaart-project

In actie tegen keukentafelgesprekken (stukje van een actieflyer).

Het project “Kansen in Kaart” (KiK) waarmee de gemeente Groningen baanlozen wil screenen en activeren wordt gedwarsboomd door individueel verzet. Honderden bijstandsgerechtigden besloten om niet in te gaan op de uitnodiging. Kennelijk zien ze geen heil in deelname en willen daarom geen contact met het KiK-team. Deelname aan het project was vrijwillig, maar de gemeente zet nu haar vriendelijke masker af en gaat voortaan kortingen uitdelen aan wie zich niet wil laten screenen en activeren.

Het KiK-project loopt vanaf vorig najaar. De gemeente wil via de individuele gesprekken ontdekken waar de “talenten en mogelijkheden” van bijstandsgerechtigden liggen. Die “talenten en mogelijkheden” moeten worden benut, en wel door inzet van de baanlozen in door de staat goedgekeurd ‘vrijwilligerswerk’, door deelname aan de uitbuitconstructie Flextensie of door onbetaald aan de slag te gaan in een participatiebaan. De gemeente ging er vanuit dat we dat allemaal ‘vrijwillig’ doen.

Het ingehuurde KiK-team sprak tot nu toe met 1.729 bijstandsgerechtigden. In totaal ontvingen 3.627 mensen een uitnodiging. Dat impliceert dat maar liefst 1.898 bijstandsgerechtigden geen gesprek wilden. Die zagen in dat KiK hen niets nuttigs zal opleveren. Je zou kunnen spreken van passief protest, van de voeten laten spreken. In de rapportage “Voortgang en borging Kansen in Kaart” van 20 september wordt dit individuele tegenstribbelen zo geduid: “Mogelijke verklaring is het gegeven dat wij in de loop van het project het uitgangspunt van ‘vrijwilligheid’ meer expliciet in de brief hebben vermeld.” Die expliciete vermelding van het vrijwillige karakter kwam er na protesten van onder meer DANG, en zo hebben baanlozen van onderop het project voor een flink deel de das omgedaan.

Dat is natuurlijk onacceptabel voor bestuurders. Daarom wordt er nu korte metten gemaakt met die vrijwilligheid en komt er een nieuwe werkwijze: “Als klanten in de nieuwe werkwijze, ook na een herhaalde uitnodiging, weigeren om contact te hebben met de gemeente kan op grond van de Participatiewet een sanctie worden opgelegd.” Dat meer repressieve regime gaat per 1 januari 2018 in en heeft een uitermate dwingend “uitgangspunt”. De gemeente spreekt van “stimuleren en faciliteren” en verzekert de baanlozen dat dat niet gelijk staat aan “vrijblijvendheid”. Men zal een “nadrukkelijk appel” op “klanten” doen om naar vermogen “mee te doen”.

De verscherping van het Groningse bijstandsregime is onmiskenbaar, voor de huidige bijstandsgerechtigden, maar ook voor mensen die in de toekomst een beroep zullen doen op deze zwaarbevochten sociale zekerheid: “Vanaf het moment dat iemand een beroep doet op de Participatiewet wordt er structureel contact onderhouden. Geen contact is geen optie. Zowel klanten als de gemeente zijn hieraan gecommitteerd. Dat betekent dat wij het uitgangspunt van vrijwilligheid, zoals gehanteerd tijdens de projectperiode, in die structurele nieuwe werkwijze vervangen door een ‘wederkerige verplichting’.” Om bijstandsgerechtigden beter in het gareel en onder de duim te houden wordt er maar liefst een miljoen euro tegenaan gegooid en wordt het ingehuurde KiK-team vervangen door een eigen team.

Meer en meer bijstandsgerechtigden prikken gelukkig feilloos door de mooie en holle praatjes van politici en beleidsmakers heen. “U bent aan zet”, slijmt de KiK-folder en “U krijgt de ruimte”, echoot de Bijstand op Maat-uitnodiging. Het zijn niet meer dan loze beloften, want bijstandsgerechtigden krijgen slechts de ruimte die de repressieve gemeente hen toebedeelt. Verzetten we ons binnen die ruimte, willen we meer of andere ruimte of doen we andere zetten dan die de gemeente beoogt, dan lopen we tegen keiharde repressie aan. Hoe baanlozen deze ‘zet’ van de gemeente zullen counteren, zal spoedig blijken…

DANG

Bijstand op Maat: wij pakken onze ruimte!

Klijnsma en Gijsbertsen op 3 juli in Groningen.

Drie juli 2017 is een slechte maandag voor baanlozen in Groningen Stad. Demissionair staatssecretaris Klijnsma (PvdA) komt op bezoek om de beschikking te tekenen voor het twee jaar durende experiment Bijstand op Maat (BoM). Met veel poeha en gejuich introduceren staat en gemeente Groningen één groot ‘wetenschappelijk’ reïntegratietraject. Met de onderzoeksresultaten kan de Participatiewet worden aangescherpt. Daar is de aanjager van het project, Groenlinks-wethouder Gijsbertsen, duidelijk over: “Het experiment is geslaagd als er over twee jaar voldoende aanknopingspunten zijn om de wetgeving te veranderen…”. Met het vooruitzicht van – weer – een uiterst neo-liberaal rechtse coalitie aan de macht, is het onwaarschijnlijk dat die veranderingen goed uit zullen pakken voor baanlozen en uitkeringsgerechtigden.

“Bijstand op maat: U krijgt de ruimte!”

September 2017: 8.600 bijstandsgerechtigde Stadjers ontvangen per brief een uitnodiging om vrijwillig mee te doen met het experiment en een voorlichtingsbijeenkomst te bezoeken. In totaal 750 bijstandsgerechtigden kunnen op vrijwillig basis in vijf groepen deelnemen aan het BoM-experiment. Welke ruimte krijgen baanlozen daarbij? We nemen de groepen even kort door.

Groep 1: hoeft niet meer verplicht te solliciteren en mee te doen aan allerlei andere reïntegratietrajecten.
Groep 2: krijgt persoonlijke (intensieve!) begeleiding. Daarvoor worden twee zogenaamde ervaringsdeskundigen ingezet als begeleiders.
Groep 3: mag twee jaar lang geld verdienen en vijftig procent daarvan houden, tot een maximum van 199 euro per maand.
Groep 4: mag kiezen aan welke “behandeling” ze mee willen doen: groep 1, 2 of 3.
Groep 5: is de “vergelijkingsgroep”. Het bijstandsregime blijft zoals het is (aan alle verplichtingen moet worden voldaan). Deelnemers aan groep 5 vullen drie vragenlijsten in van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en krijgen daarvoor twee waardebonnen van elke vijftig euro. Dat trekt mensen vast over de streep…

Groep 1: lekker zelf doen

De ontheffing van de sollicitatieplicht kan als een bevrijding voelen. Niet meer solliciteren op banen waarin je niet wilt of kunt werken. Of op banen die je toch niet kunt krijgen omdat er nu eenmaal teveel (gratis) baanlozen zijn waaruit bazen kunnen kiezen. Geen sancties kunnen krijgen omdat je sollicitaties niet goed genoeg zijn of omdat je te weinig hebt gesolliciteerd is best fijn. Je wordt niet meer gedwongen, maar geniet ineens alle vertrouwen van staat en gemeente. “Van de stok naar de wortel”, zo zou Klijnsma het verwoorden. Overigens moet je tijdens het BoM-onderzoek wel ‘vrijwillig’ solliciteren. Sterker nog, jouw pogingen om betaald werk te vinden zullen met grote regelmaat worden onderzocht op effectiviteit. Waarbij nooit de structurele baanloosheid, maar altijd jouw inzet en motivatie onder de loep worden genomen.

Groep 2: lekker zelf doen met een “ervaringsdeskundige” in je nek

Hè wat fijn, eindelijk iemand die naar je luistert. Iemand die jouw gevoel en problemen serieus neemt. Problemen die in de weg staan van het uitstromen uit de bijstand. Of aan het aanvaarden van het leven van een armoedige uitkering en je toch dienstbaar opstellen in “de maatschappij”. Want aan de arbeidsmoraal van bijstandsgerechtigden mag toch nog wel een beetje worden gesleuteld en ook het ‘voor wat hoor wat’- principe kan nog ietsjes meer als vanzelfsprekend worden ervaren. (Daar werk je normaal immers ook al ‘vrijwillig’ aan mee, bijvoorbeeld door het werken op een onbetaalde werkervaringsplek of het leveren van een ‘tegenprestatie’.) Daar ga je samen met een speciale persoon aan werken. De professionele begeleider is iemand die ook in de bijstand heeft gezeten en samen met jou op zoek gaat naar wat jij wil. Deze betaalde ervaringsdeskundige staat ‘dichter’ bij jou, want deelt de bijstandservaring. Dat moet jou een idee van veiligheid geven. Een idee van oprechte betrokkenheid. Zodat je, gesterkt door die warme aandacht, vanuit jezelf heel hard op zoek gaat naar een (flex)baan, ‘staats’-vrijwilligerswerk of een eigen onderneming start.

Bijstandsgerechtigden ‘mogen’ zomaar geld verdienen en houden. Dit is niet nieuw. Zoek de verschillen: “inkomsten uit arbeid tot 25 procent van deze inkomsten, met een maximum van € 201,00 per maand, voor zover hij algemene bijstand ontvangt, waarbij voor een persoon die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet heeft bereikt geldt dat die inkomsten gedurende ten hoogste zes maanden niet tot de middelen worden gerekend en dat dit naar het oordeel van het college moet bijdragen aan zijn arbeidsinschakeling.” – Participatiewet artikel 31 lid 2 sub n

Groep 3: lekker zelf geld verdienen

Een verhoging van je bijstandsuitkering met 199 euro per maand, wie wil dat niet? Uitkeringen zijn immers conform de gevoerde inkomenspolitiek structureel te laag. Je gaat er net niet van dood en je moet maar leren te overleven in armoede. Dat heb je natuurlijk aan je onrendabele baanloosheid te danken. Want iedereen kan toch geld verdienen? Binnen het BoM-project mag je dat ook doen. Als zelfstandig ondernemer, in een (flex)baantje of tsja, bedenk maar iets. Alles wat je doet is namelijk op geld waardeerbaar. (Daar worden Groningse bijstandsgerechtigden keihard op aangepakt.) En extra mooi: voor elke 199 euro per maand die jij gedurende het twee jaar durende BoM-onderzoek bij elkaar werkt, gaat er eenzelfde bedrag naar de lokale overheid. Jouw inspanning spekt mooi ook de gemeentekas.

Groep 4: lekker zelf kiezen hoe jij jezelf gaat disciplineren

Oh jee, keuzestress! Als je zelf mag kiezen aan welke behandeling je jezelf mag blootstellen, dan kan dat eventjes bijzonder voelen. Die andere bijstandsgerechtigden zijn al in een groepje geplaatst. Dat zal niet zonder reden zijn. Dan pasten ze vast niet goed in jouw groep. Jij wel. Jij mag kiezen hoe jij jezelf twee jaar lang in dienst stelt van de gemeente en universiteit. Hoe jij twee jaar lang keihard gaat werken. Ga je de gemeentekas spekken? Lekker aan de slag met een ervaringsdeskundige? Lekker niet meer verplicht, maar helemaal vrijwillig solliciteren? Lekker werken in een (flex)baan of vrijwilligersplekje waarvan je nu nog denkt dat je helemaal zelf bepaalt waar die flexbaan of vrijwilligersplek is? Maar lees de uitnodiging nog eens goed, dan zie je dat je bent ingeloot. Dus zo bijzonder ben je niet. Je bent gewoon een casus; bijstandsgerechtigde nummer zoveel die voldoet aan bepaalde criteria. Alle proefkonijnen zijn ingeloot.

Groep 5: lekker in het bijstandsregime vragenlijsten invullen

Jij mag niet meedoen aan die andere groepen. Je bent ingeloot in de groep mensen waarvan wordt gedacht dat ze met de belofte van honderd euro aan waardebonnen een paar heel persoonlijke vragenlijsten invullen. Jouw functie binnen het onderzoek is het simpel. Jij zit nog altijd onder de plak van het bijstandsregime. Je moet aan alle verplichtingen blijven voldoen, zoals verplicht solliciteren, een verplichte ‘tegenprestatie’ leveren, aan de verplichte taaleis voldoen, verplicht vrijwilligerswerk doen. En onbetaald en rechteloos ‘werkervaring’ opdoen in bijvoorbeeld de uitbuitconstructie Flextensie of binnen een “participatiebaan”.

Jouw antwoorden op vragen worden naast de antwoorden op vragen van de mensen uit die andere groepjes gelegd (heel gedoe hoor, wat die betaalde wetenschappers doen). Je zult vragen moeten beantwoorden die gaan over je gevoel, je gezondheid, dagelijkse activiteiten, zelfredzaamheid, contact met vrienden, familie en buurt, bijstandsverplichtingen, financiële situatie et cetera. Het zou zomaar een beetje kunnen lijken op de vragenlijst die je kreeg van het Kansen in Kaart-project (KiK) (Dit screeningsproject van bijstandsgerechtigden loopt nog steeds: meedoen is vrijwillig. Veel mensen weigeren begrijpelijkerwijs hun deelname.

Oproep: pak onze ruimte!

De uitbuitconstructie Flextensie lijkt redelijk kansloos als wij ons daar niet vrijwillig voor lenen. Hetzelfde geldt voor dit experiment. Stel je voor dat we niet meedoen. Massaal weigeren om als proefkonijn twee jaar lang keihard te moeten werken voor de gemeente en de universiteit. Dan is er geen experiment. Want dit is niet wat wij nodig hebben. Dit experiment is niet in ons collectief belang! Wij weigeren om mee te werken aan het aanscherpen van de Participatiewet. Aan de afbraak van de sociale zekerheid onder de almaar groeiende repressieve strafstaat. Aan de flexibilisering van arbeid en loon. Aan het loskoppelen van arbeid en loon. Aan nog meer gratis arbeid door baanlozen! Dus, pak jouw ruimte, pak onze ruimte en doe niet mee!

Heb jij een uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan Bijstand op Maat? Wil je ons dan laten weten wat je daarmee hebt gedaan? Twijfel je over deelname? Laat het ons weten. Dan kunnen we er samen over praten. Mail: dwangarbeidneegroningen@gmail.com of bel de DANG-telefoon: 06 57335239.

DANG