Categorie archief: Sancties

Doodgewoon in Groningen: bijstandsuitkering stopgezet wegens burenhulp

Logo.

De 58-jarige Koos Westra uit Groningen had een bijstandsuitkering. Tot twee weken terug. Toen stopte de gemeente Westra’s uitkering na een anonieme tip dat hij zou frauderen. Hij zou volgens de verklikker buurtgenoten met klusjes helpen en daar geld voor vragen. Nu moet Westra maar zien waar hij van leeft, en bovendien moet hij duizenden euro’s terugbetalen aan de gemeente. Nadat zijn verhaal bekend werd reageerden veel Groningers woedend op de gemeente en op de tipgever. “NSB-mentaliteit, kan er niets anders van maken”, schreef iemand op Facebook. Volkomen terecht die boosheid, maar eigenlijk zou tegen iedere stopzetting geprotesteerd moeten worden en niet alleen wanneer iemand getroffen wordt die door velen als participerende ‘modelburger’ gezien wordt.

Op 1 augustus plaatst een buurtgenote van Westra op haar Facebook een stukje over het stopzetten van zijn uitkering. Ze wil iets doen, schrijft ze, maar weet niet wat. “Ik ben BOOS, ik ben zóóóó BOOS!!” Haar stukje krijgt veel reacties en wordt veelvuldig gedeeld. Ondertussen zoekt en vindt Westra een juridisch adviseur en tekent hij bezwaar aan tegen de stopzetting. Daarna komt ook het Dagblad van het Noorden met een artikel erover: “Hulp aan buren kost Groninger zijn uitkering”. Westra zegt daarin onder andere: “Ik heb drie keer een hernia gehad, ben hartpatiënt en zwaar longpatiënt, maar achter de geraniums doodgaan is niets voor mij”. Grof vuil en oud ijzer wegbrengen, kapotte fietsen repareren, helpen met een klusje in huis of iemand naar de dokter rijden. Westra doet het allemaal, aldus de krant. “En allemaal belangeloos”, wordt buurtbewoner Wahlen geciteerd, “we wonen in een straat met veel minimagezinnen en helpen elkaar omdat we dat normaal vinden”.

“Het is toch te schandalig voor woorden dat zoiets zomaar kan”, reageerde iemand op Facebook op het stopzetten van de uitkering. Klopt, dit kan inderdaad niet “zomaar”. Het ontnemen van het laatste beetje bestaanszekerheid, die veel te lage uitkering van bijstandsgerechtigden, is een van de vastgelegde disciplineringsmaatregelen van de Participatiewet. Dreigen met en het daadwerkelijk stopzetten van een uitkering is helaas standaard, doodgewoon. Net zo doodgewoon als de bijbehorende omgekeerde bewijslast waardoor Westra nu moet aantonen dat hij géén fraudeur is. Slaagt hij daar niet in, dan moet hij zeer waarschijnlijk een schuldhulpverleningstraject in. Dus weer een bijstandsuitkering aanvragen om gecontroleerd en in grote armoede zijn “schuld” en bijkomende boete af te lossen.

Participeren

Westra helpt mensen, belangeloos en gewoon omdat hij dat gewend is. Wederzijdse hulp, zoals dat normaal is tussen mensen onderling. In veel van de reacties op sociale media wordt echter geroepen dat hij zo goed zou “participeren”. “Vrij participeren mag dus ook niet meer”, reageert iemand verontwaardigt op Facebook. Het neo-liberale frame van de participatiemaatschappij met zijn ‘voor wat hoort wat’-ideologie blijkt inmiddels ook doorgedrongen te zijn aan de onderkant van de samenleving. Wie niet participeert zal niet eten, is het motto. De blik en de ideologie van wethouder Gijsbertsen lijken te zijn overgenomen en daarom zien de boze Groningers nu een participerende baanloze die een vrijwillige bijdrage levert aan de maatschappij. Deze man ‘verdient’ in hun ogen zijn uitkering.

Maar elke korting of stopzetting van een bijstandsuitkering is schandalig en verdient woede en verontwaardiging. Stopzetting zou even schandalig zijn als Westra de hele dag stilzwijgend langs het kanaal zou zitten, met koffie en boterhammetjes salami uit vettig bakpapier als maaltijd, om uren later als de zon onder het water is verzonken weer op huis aan te gaan. Ook dan is het stopzetten van een uitkering een gemene rotstreek! Een directe aanslag op het leven en de autonomie van een bijstandsgerechtigde! Want waar moet een baanloze dan van leven? Van de lucht?

Protest

“Oef! Te erg dit!!!! Actie opstarten?”, was een typerende reactie op Facebook. Er was veel boosheid, glorende solidariteit en een grote bereidheid tot ondersteuning van Westra. Er circuleren voorstellen om handtekeningen op te gaan halen in de buurt en om massaal Gijsbertsen, de verantwoordelijke wethouder, te gaan mailen. Of dat al loopt, is ons momenteel niet bekend. Mensen hebben de media aangesproken, wat leidde tot het artikel in het Dagblad van het Noorden. En er is dus bezwaar aangetekend door een jurist en iemand heeft zich al bereid verklaard om griffiekosten te betalen. En nu maar afwachten en hopen op een goede afloop van de juridische, papieren strijd? Of kunnen we meer dan dat?

Want Westra is niet het enige slachtoffer van het stopzetten van bijstandsuitkeringen. Willen we daar een einde aan maken en het keiharde bijstandsregime afschaffen, dan moeten we onszelf organiseren en onze hoop niet teveel vestigen op het juridische gebeuren. Nu is het moment aangebroken om samen (bijstandsgerechtigd of niet) deze repressieve praktijken te gaan stoppen en samen eisen te gaan stellen: hogere uitkeringen, het einde van de inlichtingenplicht, de afschaffing van dwangarbeid (werkervaringsplaatsen, verplicht vrijwilligerswerk, reïntegratietrajecten), beëindiging van het sanctioneringsbeleid, een goede bestaanszekerheid voor iedereen en een einde aan de propaganda van het arbeidsethos! Luid en duidelijk en daar waar het gehoord moet worden. Dus… op naar de Grote Markt?!

DANG

Advertenties

Vernederende dwangarbeid: verplicht winkelen en dan alles weer terugleggen

Logo DANG 2015Een flink aantal uitkeringsgerechtigden in de gemeenten Delfzijl, Appingedam, Loppersum wordt door de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Noordoost gedwongen om bij supermarkt Lidl boodschappen te doen. Ze moeten met een winkelwagen langs de schappen om na controle alle producten weer terug te leggen. Wie weigert om mee te doen aan dit onderdeel van ‘reïntegratieproject’ Fit voor Werk, wordt bedreigd met korting of zelfs stopzetting van de uitkering. Gea van Loon ontmoette een kennis in de supermarkt die op deze manier aan de dwangarbeid was gezet en vertelde op Facebook haar verhaal dat we hier integraal overnemen.

Gistermiddag kwam ik bij de Lidl een kennis tegen. Hij schoof zijn karretje wat mismoedig door de winkel. Hij keek me geschrokken aan toen ik hem groette. Alsof hij mij liever niet zag, terwijl we toch altijd goed met elkaar overweg konden.
“Zo, ook even boodschappen doen?”
Hij schudde zijn hoofd.
“Ik ben hier op cursus.”
“Hier?”
Ik keek verbaasd om me heen zag nog meer mensen met dezelfde houding door de winkel scharrelen.
“Ja, die mensen ook”, zei mijn kennis.
“Allemaal mensen in de bijstand. We doen mee aan een project Fit aan het Werk. We moeten drie keer in de week naar de sportschool, dat is het ergste niet, maar dit!”
“Wat moeten jullie hier dan?”
“We moeten gezonde producten uitzoeken.”
“Ja en dan?”
“We krijgen straks te horen of we het goed hebben gedaan.”
Ik besloot in de buurt te blijven om te kijken hoe dat afliep.

De groep werd ergens midden in de winkel samengeroepen en onder toeziend oog van het ander winkelende publiek werd de inhoud van hun karretjes aan de kritische blik van de cursusleider onderworpen. Wel gezond, niet gezond.

Nadat zo het koopgedrag van de cursisten openlijk werd bekritiseerd werden ze verzocht alle artikelen weer op hun plaats terug te zetten. Ook die diepvriesvis die al drie kwartier in de kar hadden gelegen. Met lege karretjes schoven ze tenslotte langs de kassa richting uitgang.

Mijn kennis keek mij aan.
“Ik schaam me hartstikke dood”, zei hij.

Heb je vergelijkbare ervaringen? Stel ons dan op de hoogte. Mail: dwangarbeidneegroningen@gmail.com of bel 06.57.33.52.39. Via het websiteformulier kan ook.

DwangArbeid Nee Groningen (DANG)

De brief (klik erop voor een iets leesbaarder versie).
De brief (klik erop voor een iets leesbaarder versie).

Ontzettend veel boosheid bij de Groningse actie tegen dwangarbeid en sancties

Winderig Uitbuiterplein.
Winderig Uitbuiterplein.

Vanochtend hebben leden van het actiecomité DwangArbeid Nee Groningen (DANG) en Doorbraak actie gevoerd bij het Werkplein in Groningen. Het was de tweede in een reeks van acties en speeches in het kader van de internationale actieweek tegen dwangarbeid en sancties. We hebben veel gesprekken gevoerd met uitkeringsgerechtigden die naar het Werkplein liepen of er net uit kwamen. Stuk voor stuk waren ze boos, en we werden overspoeld met verhalen over sancties en onneembare drempels die worden opgeworpen bij het aanvragen van bijstand.

Het was helaas ontzettend winderig op het open plein. De paal met het straatnaambord “Uitbuiterplein” viel enkele keren om, en de spandoeken waren eigenlijk alleen te gebruiken als vlaggen. De stapel blikken met beleidsmakerstronies erop waaide steeds vanzelf om, zonder dat er een bal aan te pas kwam. Alsof de elementen zélf zich tegen Jetta, Lodewijk, Henk, Jeroen en Mark keren, en we maar hoeven toe te kijken hoe ze onderuit worden gehaald. Maar zo is het helaas niet. We moeten contacten leggen met andere baanlozen en met sympathisanten, en proberen ons met hen te organiseren om het repressieve beleid tegen baanlozen omver te krijgen.

Boodschap aan alle bezoekers.
Boodschap aan alle bezoekers.

Het belangrijkste onderdeel was vanochtend dan ook het flyeren, vooral als aanleiding tot gesprekjes met mensen. We hebben zo’n 40 uitkeringsgerechtigden kort en soms wat langer gesproken. Heel wat mensen kwamen meteen met verhalen over recent opgelopen kortingen op hun bijstandsuitkering. Maar vooral de klacht dat het bijna onmogelijk was om nog met succes een uitkering aan te vragen, lag op vele lippen bestorven. Een man was al twee maanden bezig. Hij moest steeds opnieuw terugkomen omdat er weer iets niet goed zou zijn aan zijn aanvraag. Anderen dachten erover om het maar helemaal op te geven… maar ja, waar ga je dan van leven? Weer een andere man werd net naar buiten ‘begeleid’ door de bewaking, omdat hij in hun ogen iets te boos was geworden over die eeuwige tegenwerking. Een van de actievoersters had zich uitgedost als een draaideur (of was het een graaideur?), om uit te beelden dat je er eigenlijk nooit meer uit komt: uitkering aanvragen, flexwerk, uitkering aanvragen, dwangarbeid, etc, etc.

De graaideur.
De graaideur.

Minachting en angst

Groningen is een arme stad waar weinig werk is. Er zijn veel baanlozen en daarvan zijn er velen erg boos. Dat bleek ook wel uit de opkomst bij de twee bijeenkomsten die we eerder organiseerden, met respectievelijk zeventig en honderd deelnemers. Maar er heerst ook angst om de uitkering te verliezen en schaamte voor de armoede, en daardoor waren er op de actie maar tien mensen afgekomen. Het vereist grote moed om te gaan staan protesteren voor de deur bij degene die je keihard in je bestaanszekerheid kan treffen.

Tafel met onder meer blikken met Dijsselbloems tronie erop.
Tafel met onder meer blikken met Dijsselbloems tronie erop.

Wat een minachting uitkeringsgerechtigden vaak ten deelt valt, en hoe normaal de werknemers van het Werkplein het vinden om naar believen repressief op te treden, bleek ook weer uit de opstelling van een van de bewakers. Die kwam bij aanvang van de actie meteen naar buiten gesneld en zei kortaf: “Die tafel moet weg”. Waarop wij antwoordden dat we de actie hadden aangemeld en dat we een ontvangstbevestiging hadden. “Daar weet ik niets van. En die muziek moet uit”, zei hij, “daar is geen vergunning voor”. Volgens ons moesten versterkte muziek en toespraken gewoon kunnen. Zeker op zo’n open plein, antwoordden we. Niemand heeft er last van. “Die paal moet weg”, zei hij daarop beslist, wijzend op het Uitbuiterplein-bord. “We kunnen kort of lang praten, maar zo zijn de regels!” Ach man, doe niet zo moeilijk, werd hem toegevoegd. Niemand maakte aanstalten om iets te verwijderen. Alles bleef zoals het was.

De bewaker tracht actievoerders de les te lezen.
De bewaker tracht actievoerders de les te lezen.

Daarop eiste hij dat er iemand meeging naar binnen om te praten. Onze woordvoerster ging maar even braaf mee. Een tweede actievoerder die haar wilde steunen, werd resoluut de toegang ontzegd. Binnen weigerde ze haar naam te geven en ondanks alle dreigementen ging ze niet overstag om de actie aan te passen. Ten einde raad besloot de maniak ons maar te “gedogen”, zoals hij het noemde.

Straatkrijt… hoe durven ze!
Straatkrijt… hoe durven ze!

Maar dat sloeg om toen beiden weer buiten kwamen. Tot zijn ontzetting waren we aan het stoepkrijten geslagen. Het leek er even op alsof er bij hem van binnen iets dreigde door te branden. “Je moet nu meekomen, een bezem en een emmer water pakken en die teksten gaan wegschrobben”, zei hij streng. Alsof hij ons even terloops aan de dwangarbeid kon zetten. Het lukte ons echter maar niet om hem serieus te nemen. En gelukkig voor hem kwam kort daarop zijn baas naar buiten. Die stelde hem gerust en nam hem mee naar binnen. We hebben onze repressieve held niet meer gezien. En tenzij hij zelf is gaan schrobben, zullen onze strijdbare leuzen tot aan het einde van de middag, als de door buienradar voorspelde plensregens arriveren, voor alle bezoekers te lezen zijn.

Op vrijdag zijn er nog meer protesten: in Tilburg, Nijmegen, Den Haag en Amsterdam (twee zelfs).

Eric Krebbers

Achtergelaten op de prullenbak. Iederz is het lokale dwangarbeidcentrum en Gijsbertsen de daarvoor verantwoordelijke wethouder.
Achtergelaten op de prullenbak. Iederz is het lokale dwangarbeidcentrum en Gijsbertsen de daarvoor verantwoordelijke wethouder.

Overgenomen van doorbraak.eu